Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Ratowników Medycznych jest jednym z organów samorządu zawodowego ratowników medycznych. Działa w ramach Krajowej Izby Ratowników Medycznych i rozpoznaje sprawy dotyczące odpowiedzialności zawodowej ratowników medycznych, wniesione przez Rzecznika Dyscyplinarnego.
Sąd Dyscyplinarny nie jest sądem powszechnym. Jest organem samorządu zawodowego, którego zadaniem jest rozpoznawanie spraw związanych z wykonywaniem zawodu ratownika medycznego, w szczególności w przypadku podejrzenia naruszenia zasad etyki zawodowej albo przepisów związanych z wykonywaniem zawodu.
W przypadkach przewidzianych ustawą Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje również określone środki dotyczące przebiegu postępowania wyjaśniającego, w tym zażalenia na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego oraz wnioski związane z przedłużeniem postępowania wyjaśniającego. Sąd Dyscyplinarny sprawuje także sądownictwo polubowne.
W strukturze Krajowej Izby Ratowników Medycznych działa również Wyższy Sąd Dyscyplinarny, który rozpoznaje odwołania od orzeczeń Sądu Dyscyplinarnego oraz wykonuje inne zadania określone w ustawie.
Cele i zadania Sądu Dyscyplinarnego
Działalność Sądu Dyscyplinarnego służy ochronie prawidłowego wykonywania zawodu ratownika medycznego. Odpowiedzialność zawodowa obejmuje naruszenie zasad etyki zawodowej oraz przepisów związanych z wykonywaniem zawodu ratownika medycznego.
Do najważniejszych celów Sądu Dyscyplinarnego należy:
- rzetelne i bezstronne rozpoznawanie spraw z zakresu odpowiedzialności zawodowej,
- ochrona standardów wykonywania zawodu ratownika medycznego,
- wspieranie przestrzegania zasad etyki zawodowej,
- wzmacnianie odpowiedzialności zawodowej w środowisku ratowników medycznych,
- ochrona bezpieczeństwa pacjentów,
- budowanie i utrzymywanie zaufania społecznego do zawodu ratownika medycznego.
Każda sprawa rozpoznawana przez Sąd Dyscyplinarny wymaga indywidualnej oceny. Sam fakt wszczęcia postępowania albo skierowania sprawy do sądu nie przesądza o odpowiedzialności ratownika medycznego. Rozstrzygnięcie zapada dopiero po przeprowadzeniu postępowania i ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.
Sąd Dyscyplinarny, rozpoznając sprawę, działa na podstawie przepisów prawa, z poszanowaniem praw stron postępowania oraz zasad rzetelnej oceny dowodów.
Skład Sądu Dyscyplinarnego
Członkowie Sądu Dyscyplinarnego są ratownikami medycznymi wybranymi do pełnienia funkcji w organie samorządu zawodowego. Tak jak w innych samorządach zawodowych, sprawy odpowiedzialności zawodowej są rozpoznawane przez przedstawicieli tego samego zawodu, działających w granicach prawa i w ramach powierzonych im kompetencji.
Sąd Dyscyplinarny orzeka w składzie conajmniej trzyosobowym. Członkowie Sądu Dyscyplinarnego, w zakresie orzekania, podlegają przepisom powszechnie obowiązującego prawa.
Aktualny skład Sądu Dyscyplinarnego KIRM:
- Przewodniczący Sądu Dyscyplinarnego: Wojciech Kwaśniewicz-Caputa
- Zastępca/Zastępcy Przewodniczącego: Paweł Urbanowicz, Kamil Brike
- Sekretarz Sądu Dyscyplinarnego: Antoni Gołębiowski
oraz 44 Członków Sądu Dyscyplinarnego.
| Bednarek Adrian | Giermakowski Maciej | Koza – Cichoń Elżbieta | Saski Andrzej |
| Borawski Adam | Grajewski Łukasz | Król Roman | Sendra Piotr |
| Citko Izabela | Hyra Łukasz | Kubiak Sebastian | Skałecki Tomasz |
| Choroszkiewicz Grzegorz | Jamróz Marek | Kuśpit Emil | Sołek Tomasz |
| Chudio Tomasz | Kaczmarczyk Michał | Lewandowski Maciej | Sosiński Mikołaj |
| Dawidowicz Sławomir | Kazimierski Dawid | Mazur Tomasz | Świętosławski Mariusz |
| Dubas Katarzyna | Kędzierski Kamil | Mazurkiewicz Patrycja | Urbanowicz Paweł |
| Feręc Przemysław | Kiszka Jerzy | Naczk Dariusz | Walas Jowita |
| Florczak Małgorzata | Klepacki Dawid | Oskwarek Paweł | Wicka Paweł |
| Franke Radosław | Kmieciak Paweł | Płatkowski Krzysztof | Wojciechowski Jakub |
| Gałkiewicz Marcin | Korszeń Justyna | Ptasiński Krzysztof | |
| Gaszka Łukasz | Kosmowska Weronika | Sanecki Piotr |
Jak wygląda postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej?
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej ratownika medycznego przebiega według zasad określonych w ustawie o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych. Obejmuje ono czynności sprawdzające, postępowanie wyjaśniające, postępowanie przed sądem ratowników medycznych oraz postępowanie wykonawcze.
1. informacja o możliwym przewinieniu zawodowym
Postępowanie może rozpocząć się od informacji wskazującej na możliwość popełnienia przewinienia zawodowego. Na tym etapie sprawą zajmuje się Rzecznik Dyscyplinarny, który podejmuje czynności przewidziane ustawą.
2. Czynności sprawdzające i postępowanie wyjaśniające
Czynności sprawdzające służą wstępnej ocenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
Postępowanie wyjaśniające ma na celu ustalenie, czy doszło do czynu mogącego stanowić przewinienie zawodowe, wyjaśnienie okoliczności sprawy, ustalenie osoby obwinionej oraz zebranie i zabezpieczenie dowodów dla sądu ratowników medycznych.
3. Wniosek o ukaranie
Jeżeli Rzecznik Dyscyplinarny uzna, że zebrany materiał daje podstawy do skierowania sprawy do Sądu Dyscyplinarnego, składa wniosek o ukaranie.
4. Postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym
Po skierowaniu wniosku o ukaranie sprawa jest rozpoznawana przez Sąd Dyscyplinarny. Większość postępowań przed Sądem Dyscyplinarnym odbywa się na rozprawie jawnej. Jawność może zostać wyłączona w przypadkach wskazanych w ustawie, między innymi wtedy, gdy mogłoby dojść do naruszenia tajemnicy zawodowej, ważnego interesu prywatnego albo innych chronionych prawem wartości.
W toku postępowania sąd może przeprowadzać dowody na wniosek stron albo z urzędu. Po rozpoznaniu sprawy Sąd Dyscyplinarny wydaje orzeczenie.
5. Orzeczenie i możliwość odwołania
Sąd Dyscyplinarny może w szczególności umorzyć postępowanie, uniewinnić obwinionego albo orzec jedną z kar przewidzianych ustawą.
Od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego stronom przysługuje odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Sądu Dyscyplinarnego, który wydał zaskarżone orzeczenie.
6. Wykonanie prawomocnego orzeczenia
Po uprawomocnieniu się orzeczenia następuje etap jego wykonania, zgodnie z przepisami ustawy oraz przepisami wykonawczymi.
Zażalenie na przewlekłość i przedłużenie postępowania wyjaśniającego
Ustawa przewiduje mechanizmy kontroli sprawności postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego.
Postępowanie wyjaśniające powinno zostać zakończone w terminach określonych ustawą. W uzasadnionych przypadkach może zostać przedłużone. Jeżeli postępowanie wyjaśniające nie zostanie zakończone w ustawowym terminie, sąd ratowników medycznych może przedłużyć je na dalszy czas określony, zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie. Stronom przysługuje również prawo złożenia do Sądu Dyscyplinarnego zażalenia na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego. Po rozpoznaniu zażalenia sąd może przejąć postępowanie wyjaśniające, oddalić zażalenie albo przekazać postępowanie Rzecznikowi Dyscyplinarnemu do dalszego prowadzenia, określając wytyczne i termin załatwienia sprawy.
Możliwe rozstrzygnięcia i kary
Po rozpoznaniu sprawy Sąd Dyscyplinarny wydaje rozstrzygnięcie odpowiadające ustaleniom dokonanym w toku postępowania.
Sąd Dyscyplinarny może w szczególności:
- umorzyć postępowanie,
- uniewinnić obwinionego,
- orzec karę przewidzianą ustawą.
Katalog kar obejmuje:
- upomnienie,
- naganę,
- karę pieniężną,
- zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w ramach wykonywania zadań określonych w ustawie – na okres od roku do 5 lat,
- ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu ratownika medycznego – na okres od 6 miesięcy do 2 lat,
- zawieszenie prawa wykonywania zawodu – na okres od roku do 5 lat,
- pozbawienie prawa wykonywania zawodu.
Kara pieniężna jest orzekana na cel społeczny, w wysokości określonej w ustawie. W najpoważniejszych przypadkach, jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy, Sąd Dyscyplinarny może – na wniosek Rzecznika Dyscyplinarnego – wydać postanowienie o tymczasowym zawieszeniu prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego albo o ograniczeniu zakresu czynności w wykonywaniu zawodu. Jest to możliwe wyłącznie w sytuacjach wskazanych w ustawie, gdy zebrane dowody wskazują z dużym prawdopodobieństwem na popełnienie ciężkiego przewinienia zawodowego, a dalsze wykonywanie zawodu mogłoby zagrażać bezpieczeństwu pacjentów albo grozić popełnieniem kolejnego przewinienia zawodowego.
Podstawy prawne działania Sądu Dyscyplinarnego
Podstawą działania Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Ratowników Medycznych są w szczególności:
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym funkcjonowania samorządów zawodowych osób wykonujących zawody zaufania publicznego,
- ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych,
- Kodeks Etyki Zawodowej Ratownika medycznego,
- przepisy Kodeksu postępowania karnego, stosowane odpowiednio w sprawach nieuregulowanych ustawą, w zakresie wskazanym przez ustawę.
Najważniejsze regulacje dotyczące Sądu Dyscyplinarnego i odpowiedzialności zawodowej ratowników medycznych znajdują się w ustawie o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych, w szczególności w przepisach dotyczących organów samorządu, zadań Sądu Dyscyplinarnego, przebiegu postępowania, katalogu kar oraz środków odwoławczych.